Новости этнокультурного центра "Маранга"

Сүрэхтэн кутуллар ырыалар сырдыгы-кэрэни түстүүллэр 29.11.2022 15:23Бытантай уоттара Кустуур нэһилиэгэр «Дьүрүһүй, икки тыллаах хомуһум» дуэтынан ырыа күрэҕэ VI- төгүлүн үрдүк таһымҥа ааста. Куонкурус аан маҥнай 2003 сыллаахха Степан Слепцов, Оксана Боярская тэрийиитинэн ыытыллан, ол кэмҥэ Гран-При үрдүк аатын Анисия Тарабукина, Анастасия Захарова сүгэн, бырайыак устуоруйатыгар аан маҥнай чаҕылыйбыт сулустар буолбуттара. «Дьүрүһүй, икки тыллаах хомуһум» куонкурус быйыл 6 сыл буолан баран ыытылынна.Уопсайа 9 ырыаһыттар дуэттара кыттыыны ыллылар. Сиһилии «Маранга» этнокултуурунай киин уус-уран салайааччыта Ньургуяна Потапова сырдатта. - Куонкуруска Кустуур нэһилиэгиттэн алта, Дьарҕаалаахтан үс ырыаһыттар дуэттара кыттыыны ыллылар. Хомойуох иһин, Түгэһиир нэһилиэгиттэн кыттыбатылар. Түгэнинэн туһанан, дьоннорун тэрийэн бачча ыраах күрэххэ кытыннара ыыппыттарыгар «Дюбун» култуура киинин үлэһиттэригэр, нэһилиэк баһылыгар Лев Гороховка улахан махталбытын тиэрдэбит. Кинилэр кэлэн тэрээһини киэргэттилэр, силигин ситэрэн, тупсаран биэрдилэр. Мэлдьи бу курдук түмсүүлээх буолуоххайыҥ, тус олоххутугар дьолу-саргыны баҕарабыт. «Дьүрүһүй, икки тыллаах хомуһум» куонкуруһу уус-уран хомоҕой тыллаах Нарыйа Колесова, Вера Горохова иилээн-саҕалаан ыыттылар. Дьүүллүүр сүбэ састаабыгар үөрэҕирии туйгуна, “Дьиэрэй” ансаамбыл салайааччыта Анисия Тарабукина, култуура салайааччыта, бырайыак ааптара, СӨ култууратын туйгуна Степан Слепцов, Дьарҕаалаах нэһилиэгиттэн элбэх ырыа күрэҕин кыттыылааҕа, нэһилиэк уопсастыбаннай олоҕун көхтөөх кыттааччыта Туйаара Харитонова киирэннэр, ылбаҕай ырыаһыттары сыаналаатылар. Күрэх балаһыанньа быһыытынан икки түһүмэхтэн турда. Ол курдук, бастакы түһүмэххэ кыттааччылар патриотическай тыыннаах, ол эбэтэр төрөөбүт дойдуга, айылҕаҕа, ийэҕэ, аҕаҕа тапталы хоһуйар, или-эйэни көҕүлүүр, кыайыыга кынаттыыр, иккис түһүмэххэ бэйэ талбыт репертуарын толордулар. Бары кыттааччылар бэрткэ диэн кыһаллан бэлэмнэммиттэрэ, олус үчүгэйдик ырыаларын толорбуттара көрөөччү сүрэҕин тутта. Күрэх аата күрэх, ким эрэ кыайыылаах тахсар, ким эрэ биһирэбил сурук тутар. Ол курдук, Гран-При үрдүк аатын Елена Михаханова, Ольга Попова дуэттара ыланнар, муҥутуур кыайыылаахтарынан тахсан үөрүүлэрэ үлүскэн буолла. I истиэпэннээх лауреттарынан Кустуур нэһилиэгиттэн Александра Горохова, Анна Слепцова буоллулар. II истиэпэннээх лауреаттар – Дьарҕаалаахтан кыттыыны ыла кэлбит Марианна Корнилова, Егор Слепцов, III истиэпэннээх лауреаттар эмиэ бу нэһилиэк бастыҥ ырыаһыттара Ньургуйаана Данилова, Николай Иванов үрдүк ааттарын ыллылар. I истиэпэннээх дипломаннарынан Дьарҕаалаах нэһилиэгин эдэр ырыаһыттара Айза Спиридонова, Матрена Баишева, II истиэпэннээх – Кустууртан Ньургуяна Потапова, Дмитрий Горохов, III истиэпэннээх – Арина Старостина, Екатерина Горохова. Маны таһынан куонкуруска анал ааттар олохтоннулар. «Кэскиллээх ырыаһыттар» - Зарьяна, Егор Слепцовтар, “Дьулуурдаах ырыаһыттар” – Степан Самойлов, Афоня Захаров анал ааттар хаһаайыннарынан буоллулар. Өр былааннаммыт тэрээһиммит үрдүк таһымҥа ыытыллан, көрөөччүлэр сүргэлэрин көтөҕүллүбүтүттэн, улууспут бастыҥ ырыаһыттара кыахтарын холоммуттарыттан, ону тэҥэ саҥа тахсан эрэр “сулустар» сыдьаайа тыкпыттарыттан астынныбыт, дуоһуйдубут. Маныаха тэрээһини ыытарбытыгар, улууспутугар култуура эйгэтэ сайдыытыттан туора турбатах патриот санаалаах дьоммутугар-сэргэбитигэр, күүс-көмө, өйөбүл буолбут тэрилтэлэргэ, күрэхпит спонсордарыгар – улуус дьаһалтатыгар, баһылык Гаврил Гороховка, култуура салалтатыгар, салайааччы Степан Слепцовка, улуустааҕы киин балыыһаҕа, кылаабынай быраас Анатолий Баишевка, “Бытантай уоттара” хаһыат эрэдээксийэтигэр, кылаабынай эрэдээктэр Яна Рожинаҕа, улуус музейыгар, салайааччы Ирина Слепцоваҕа, Кустуур нэһилиэгин олохтоох дьаһалтатыгар, баһылык Роберт Колесовка, Кустуурдааҕы врачебнай амбулатория, сэбиэдиссэй Любовь Колесоваҕа, «Гарпан» этнокултуурунай киин, дириэктэр Валерия Максимоваҕа, “Дюбун” этнокултуурунай киин, дириэктэр Татьяна Слепцоваҕа, Кустуурдааҕы орто оскуола, дириэктэр Матрена Гороховаҕа, Кустуурдааҕы РЭС, Дмитрий Гороховка, улууспут бас-көс урбаанньыттарыгар Елена Сотрудниковаҕа, Алексей Старостиҥҥа, Наталья Юмшановаҕа, Альберт Колесовка ис сүрэхпититтэн махтанабыт. Кустуур нэһилиэгиттэн хаһыат уопсастыбаннай кэрэспэндьиэнэ Мария Саргина: - Биһиги нэһилиэкпитигэр ыытыллыбыт дуэтынан ырыа күрэҕэр айан-сырыы ороскуотун, сыратын-сылбатын аахсыбакка Дьарҕаалаахтан кэлэн кыттыбыттарыттан олус үөрдүбүт, хайҕаатыбыт. Күрэхпит сүрдээх үрдүк таһымҥа ааста. Үгүс ыалдьыттар, көрөөччүлэр дьоро киэһэҕэ мустаннар, ырыа алыбыгар уйдаран, астынан тарҕастылар. Гран-При үрдүк аатын ылбыт Ольга Попова, Елена Михаханова дуэттарыгар өссө үрдүк үрдэллэри эрэллээхтик дабайан иһэллэрин баҕарабыт! Улууспут ыччата, айар куттаах дьоно-сэргэтэ, мэлдьи түмсүүлээх, ырыа-тойук аргыстаах буолуоххайыҥ! Ольга Попова, Елена Михаханова, Гран-При хаһаайыттара: - Биһиги улуустааҕы «Дьүрүһүй, икки тыллаах хомуһум» 6-с төгүлүн ыытыллыбыт дуэтынан ырыа күрэҕэр кыттарбытыгар толкуйу Елена киллэрбитэ. Уонна «Маранга» этнокултуурунай киин үлэһиттэрэ “кыттаҥҥыт бэйэҕитин холонон көрүҥ” диэн көҕүлээбиттэрэ. Икки өттүттэн идеялаах дьон буоламмыт, бэйэ-бэйэбитин ситэрсэн биэрэн, кыттарбытыгар тас көрүммүтүттэн, таҥаспытыттан саҕалаан атрибутугар тиийэ үчүгэй буолуохтаах диэн санаанан күүстээхтик бэлэмнэммиппит. Хас күн аайы ырыаларбытын бэлэмнэнэр этибит, атрибуттарбытын илиинэн эмиэ бэрт уһуннук оҥостубуппут. Бэлэмнэниибит түмүгэ ситиһиилээх буолан, Гран-При хаһаайыттара буоламмыт үөрүүбүт муҥура суох. Түгэнинэн туһанан, биһиги бу күрэххэ кыттарбытыгар күүс-көмө буолбут, репертуар талыытыгар, икки куоласка арахсан ыллыырбытыгар, сыанаҕа хайдах туттан-хаптан тахсыахтаахпытын сүбэ-ама биэрбит дьоннорбутугар Зинаида Колесоваҕа, Стас Самойловка, Мария Стручковаҕа, хамсанарбытын үөрэппит эдэр үҥкүүһүт кыыс Вера Гороховаҕа, сахалыы былааччыйаларбытын тигэн биэрбит уран тарбахтаах Виктория Старостинаҕа, наряднай былааччыйаларбытын, киэргэлбитин-симэхпитин атыылаһан ыыппыт Анна Алексееваҕа, макияжпытыттан бөрөчүөскэбитигэр тиийэ киэргэппит Евдокия Сыромятниковаҕа, маны тэҥэ ырыаларбытын сөптөөхтүк сыаналаабыт убаастабыллаах дьүүллүүр сүбэҕэ, “Маранга” этнокултуурунай киин бары үлэһиттэригэр уонна, биллэн туран, чугас дьоммутугар улахан махталбытын тиэрдэбит. Уонна Елена Михаханова айбыт хомоҕой хоһоонун махтанан туран, бары көмөлөспүт, өйөөбүт дьоҥҥо аныыбыт: Ырыа – киһи дууһатын сылаанньытар, Ырыа – дьону холбуур, Ырыа – киһини кынаттыыр, Ырыа – дьолу аҕалар. Подробнее: https://xn--80aaaab4c0aktncdal7i.xn--p1ai/article/80842

Межрегиональный Смотр деятельности этнокультурных центров коренных малочисленных народов Севера, Сибири и Дальнего Востока Российской Федерации 05.10.2022Без рубрикиКомментарии: 0 С 29 сентября по 01 октября 2022 года в г. Южно-Сахалинск, Сахалинской области состоялся Межрегиональный Смотр деятельности этнокультурных центров коренных малочисленных народов Севера, Сибири и Дальнего Востока Российской Федерации. Организатором выступило Министерством культуры России при содействии Министерства культуры и архивного дела Сахалинской области и КРОО «Арт-Содружество». В смотре приняли участие представители Сахалинской области, Приморского и Хабаровского краев, Республики Саха (Якутия) и Карелия, Магаданской области и Ямало-Ненецкого автономного округа. Делегацию Республики Саха (Якутия) представили АУ РС (Я) «Республиканский Дом народного творчества и социально-культурных технологий» (руководитель делегации- Жиркова О.И.) и МБУ Этнокультурный центр «Маранга» Эвено-Бытантайского национального улуса, с. Кустур (руководитель -Макарова Р. Н.). 29 сентября – Оформление выставочного пространства и просмотр художественных программ творческих коллективов смотра и репетиции. 30 сентября- Смотр начал свою работу в Областном центре народного творчества с выставочной экспозиции изделий декоративно-прикладного и изобразительного искусства малочисленных народов Севера, Сибири и Дальнего Востока Российской Федерации. Участники представили самобытные уникальные произведения народных художественных промыслов и декоративно-прикладного творчества своего региона. С 9:00 в Областном центре народного творчества зрители смогли посмотреть изделия мастеров по резьбе из дерева, из рыбьей кожи, с богатой вышивкой из бисера в северном стиле, авторские куклы в национальных костюмах народов Севера и национальную одежду, сувениры, обереги удэге, нивхскую вышивку и национальную вышивку бисером, а также вышивку традиционного удэгейского орнамента. Республику Саха (Якутия) представили работы замечательных и искуссных мастериц декоративно-прикладного творчества Эвено-Бытантайского улуса Зои Григорьевны Колесовой, Ньургуйааны Еремеевны Колесовой, Елены Романовны Колесовой, Аграфены Терентьевны Корниловой, Елены Андреевны Поповой, Ольги Олеговны Поповой. В 10:00 на Открытии Межрегионального Смотра деятельности этнокультурных центров коренных малочисленных народов Севера, Сибири и Дальнего Востока Российской Федерации состоялся концерт, во время которого творческие коллективы и исполнители, представили свои региональные этнокультурные центры, конкурсные программы. МБУ Этнокультурный центр «Маранга», Эвено-Бытантайский национальный улус представили Этно-группа «Маранга» (руководитель-Самойлов С.С.) с песней «Оралбу» (Олени) в сопровождении эвенских народных музыкальных инструментов, Степан Слепцов с песней «Кынаттаах табалар» (Крылатые олени) и Нюргуяна Потапова с песней «Инэн тёр» (Родина). Далее все желающие смогли научиться редким ремеслам на мастер-классах от умельцев из разных регионов, например, вышивке традиционного удэгейского орнамента, изготовлению национальных оберегов и эвенского шумового музыкального инструмента (из рога, копыт, шкуры оленя), нивхской вышивке, обработке рыбьей кожи, изготовлению сувениров из рыбьей кожи, резьбе по дереву, вырезанию национальных орнаментов, изготовлению сувениров и украшений в национальном стиле. Внимание зрителей привлек мастер-класс «Изготовление эвенских музыкальных инструментов», который показала Розалия Николаевна Макарова, директор МБУ Этнокультурный центр «Маранга», Эвено-Бытантайского национального улуса, МБУ Этнокультурный центр «Маранга», Эвено-Бытантайский национальный улус, с. Кустур. В этот день участники смотра обсудили за круглым столом проблемы сохранения, возрождения и развития культуры коренных малочисленных народов Севера, Сибири и Дальнего Востока нашей страны, а представители этнокультурных центров рассказали о своей деятельности. На данном мероприятии с докладом «Проблемы сохранения и развития этнокультурных центров на примере Эвено-Бытантайского национального района Республики Саха (Якутия)» выступил Степан Степанович Слепцов, начальник МКУ «Управление культуры Эвено-Бытантайского национального улуса Республики Саха (Якутия)». В литературно-художественном музее книги им. А.П.Чехова «Остров Сахалин» состоялась презентация книги «Коренные малочисленные народы Севера Сахалинской области: история в документах 1925-1941 гг.». Также в течение этих дней мы посмотрели книжный выставочный проект, подготовленный Сахалинской областной универсальной научной библиотекой, посвященный Году культурного наследия народов России. В экспозицию вошло около ста изданий из фондов областных библиотек. Выставка гармонично дополнила тему мероприятия и была разделена на две части. Первая часть экспозиции – «Эхо древних культур» – была посвящена коренным малочисленным народам Сахалинской области. Она включила в себя историко-этнографические издания на русском и национальных языках КМНС Сахалина, а также разделы о Международном десятилетии языков коренных народов (2022-2023) и фольклорных традициях островных этносов. Вторая часть выставки, посвященная тематическому году, состояла из энциклопедических и справочных изданий, материалов конференций, сказок народов России и т.д. Гости мероприятия отметили многочисленную коллекцию изданий, касающихся лингвистики коренных этносов Сахалинской области, что особенно важно для Международного десятилетия языков коренных народов. 1 октября – Была организована культурная программа, в рамках экскурсионной программы посетили областные музеи и познакомились с уникальной сахалинской природой

Норуоттар музыкаларын уонна фольклордарын музейын методиһа, М.Н. Жирков аатынан Дьокуускайдааҕы култуура колледжын преподавателэ Варвара Обоюкова көҕүлээһининэн уонна салайыытынан, Санкт-Петербург куоракка Саха сирин дэлэгээссийэтэ кэлэн, “Из Якутии с любовью” көрсүһүүлэри тэрийдэ.